Orta Anadolu Bölgesi hububat ekilişlerinde Hububat Hortumluböceği [Pachytychius hordei (Brullé) (Col.:Curculionidae)]'nin yayılış alanı ile arpa ve buğday bitkilerinde bulaşma oranları üzerinde araştırmalar.
Z. Şimşek
Özet
Ülkemizde Hububatın ana zararlılarından birisi olan Hububat hortumlu-böceği [Pachytychius hordei (Brullé)]’nin Orta Anadolu Bölgesinde yayılış alanı ile arpa ve buğdayda bulaşma oranlarını belirleyebilmek amacıyla ele alınan bu çalışma 1995-1996 yıllarında yürütülmüştür.
Sürvey sonuçlarına göre P.hordei’nin yoğunluğu ve yayılış alanının genişliği bakımından Konya ili hububat ekilişlerinin ilk sırayı aldığı, bunu Isparta ve Afyon'un izlediği; Ankara ile Konya illerini birleştiren doğrunun, zararlının Orta Anadolu Bölgesinde yayılış alanının son sınırını oluşturduğu belirlenmiştir.P.hordei cinsiyetler oranının 1/1.22-1/4.00 olduğu ve buna göre erkek birey oranının dişilerden yüksek olduğu saptanmıştır. Başaklanma döneminde 10 atrapta 61.3-103.3 P.hordei ergini bulunan arpa tarlasında ürüne yansıyan toplam bulaşma oranı (larva+ergin zararı) ortalama %20.8 (14.6-23.9) olarak bulunmuştur. Aynı fenolojik dönemde 10 atrapta 60.3-127.5 arasında zararlı yoğunluğu bulunan buğday tarlasında ise ürün kaybının ortalama %14.9 (10.2-19.2) olduğu belirlenmiştir. P.hordei erginlerinin neden olduğu ürün kaybı ise arpa bitkisinde ortalama %4.4 (2.5-5.6), buğdayda %2.7 (0.0-4.9) olarak bulunmuştur. Buna göre P.hordei gerek ergininin, gerekse larvalarının arpadaki bulaşma oranının buğdaydakinden yüksek olduğu; larva zararının ise her iki bitkide de erginlerden ağır olduğu kanısına varılmıştır.
Sürvey sonuçlarına göre P.hordei’nin yoğunluğu ve yayılış alanının genişliği bakımından Konya ili hububat ekilişlerinin ilk sırayı aldığı, bunu Isparta ve Afyon'un izlediği; Ankara ile Konya illerini birleştiren doğrunun, zararlının Orta Anadolu Bölgesinde yayılış alanının son sınırını oluşturduğu belirlenmiştir.P.hordei cinsiyetler oranının 1/1.22-1/4.00 olduğu ve buna göre erkek birey oranının dişilerden yüksek olduğu saptanmıştır. Başaklanma döneminde 10 atrapta 61.3-103.3 P.hordei ergini bulunan arpa tarlasında ürüne yansıyan toplam bulaşma oranı (larva+ergin zararı) ortalama %20.8 (14.6-23.9) olarak bulunmuştur. Aynı fenolojik dönemde 10 atrapta 60.3-127.5 arasında zararlı yoğunluğu bulunan buğday tarlasında ise ürün kaybının ortalama %14.9 (10.2-19.2) olduğu belirlenmiştir. P.hordei erginlerinin neden olduğu ürün kaybı ise arpa bitkisinde ortalama %4.4 (2.5-5.6), buğdayda %2.7 (0.0-4.9) olarak bulunmuştur. Buna göre P.hordei gerek ergininin, gerekse larvalarının arpadaki bulaşma oranının buğdaydakinden yüksek olduğu; larva zararının ise her iki bitkide de erginlerden ağır olduğu kanısına varılmıştır.
Tam Metin: PDF