Bitki Koruma Bülteni, Cilt 44, Sayı 1-4 (2004)

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde mercimekte kök, kökboğazı çürüklüğü ve solgunluğa neden olan toprak kökenli fungal etmenlerin belirlenmesi üzerinde çalışmalar.

M.H. Aydın, M. Koç, A. Sağır

Özet


Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde kuru tarımın yapıldığı alanlarda mercimek bitkisi ana ürünlerden biridir. Bu alanlarda üretimi sınırlandıran önemli faktörlerden biri de hastalıklardır. Diyarbakır (Merkez, Bismil, Çınar, Silvan) ve Mardin (Merkez, Kızıltepe, Nusaybin, Derik) illerinde hastalıklı mercimek ekim alanlarında 2000 yılında yapılan sürveylerde 60 tarlada 99 fungus örneği toplanmış, bu örneklerin teşhisi sonucu bunların 10 farklı türe ait oldukları belirlenmiştir. Bu izolatların % 81.1’i Fusarium türlerine ait olup bunlar; Fusarium oxysporum (%44.44), Fusarium solani (%11.11), Fusarium reticulatum (% 8.08), Fusarium equiseti (%6.06), Fusarium subglutinans (%4.04), Fusarium graminearum (%3.03), Fusarium chlamydosporum (%2.02), Fusarium spp. (% 3.03) olarak saptanmıştır. Diğer etmenler ise Phoma medicaginis var. pinodella (% 13.13), Alternaria alternata (% 3.03) ve Ulocladium atrum (%2.02)’dur. Serada 2001-2002 yıllarında saksı denemeleri ile yapılan patojenisite testlerinde ise F. oxysporum’un 5 izolatı bitkide % 33.3-70.0 arasında hastalık oluşturmuştur. F.solani’nin 2 izolatı %30.2-80.0; Phoma medicaginis var. pinodella’nın 2 izolatı %97.5-100.0; F. reticulatum’un 2 izolatı %33.3-66.6; F. equiseti %30; Alternaria alternata %15.0; F. gramineum % 10.3 oranında enfeksiyona neden olmuştur. Yapılan re-izolasyon sonucunda F. oxysporum, F.solani, F. reticulatum, F. equiseti ve Phoma medicaginis var. pinodella’nın izolatları elde edilmiştir. Diğer fungus izolatları ise re-izole edilememiştir. F. chlamydosporum ve Ulocladıum atrum ise bitkide herhangi bir belirti vermemiştir. Patojen olan funguslar, bitkilerde gelişme geriliğine, yapraklarda sararma ve kuruyup dökülmelere, kök ve kök boğazında kahverengileşmeye, kökte incelmeye, saçak kök ve nodozite sayısında azalmalara neden olmuştur.

Tam Metin: PDF