Farklı sürelerde dondurulan Pentatomidae yumurtalarında Trissolcus semistriatus Nees (Hym.: Scelionidae)’un gelişimi
Münevver KODAN, Numan E. BABAROĞLU, Sibel KARAOĞLU, Kadir MELAN
Özet
Bilindiği üzere biyolojik mücadele çalışmalarında doğal düşmanların üretimi oldukça önemlidir. Trissolcus türleri; hububatın ana zararlılarından olan sünenin en etkili doğal düşmanıdır. Bu nedenle çalışmada sünenin yumurta parazitoidi olan Trissolcus semistriatus Nees (Hym. Scelionidae)’un laboratuar koşullarında üretimine yönelik uygun alternatif konukçuların belirlenmesi ve bunların yumurtalarının depolanma imkanlarının araştırılması amacıyla bu çalışma 2002-2003 yıllarında yürütülmüştür.
Ankara, Aksaray, Çankırı, Eskişehir illerindeki hububat alanlarından ve bu alanların çevresindeki yabancı otlardan toplanan 8 Pentatomidae türü (Codophila varia Fabricius, Dolycoris baccarum L.,. Eurydema blandum Horvath, Eurydema oleraceum (L.), Eurydema ornatum L., Eurydema ventrale Kolenati, Graphosoma lineatum L., Graphosoma semipunctatum F.); 16:8 saat aydınlatmalı, 25±1 0C sıcaklık ve %65 ± 5 orantılı neme ayarlı iklim odasında yabancı ot, soya, tütün, yer fıstığı, ayçiçeği ile beslenerek yumurta üretimi yapılmıştır. Sözkonusu Pentatomidae türlerinin günlük yumurtaları -80oC’de 1-12 ay süre ile derin dondurucuda depolanmıştır. Deneme, her bir depolama süresi için 10 tekerrürlü olarak kurulmuş, her yumurta paketinde yaklaşık 14 adet yumurta bulunduğu kabul edilmiştir.
Birer aylık aralıklarla derin dondurucudan alınan Pentatomidae yumurta paketleri, tüplere yerleştirilmiştir. Tüpün içerisine bir günlük olmak üzere birer adet dişi ve birer adet de erkek parazitoit verilmiş, parazitleme yapmaları için iki gün süre ile tutulmuştur. Depolama sürelerine göre Pentatomidae yumurtalarında parazitoidin parazitleme oranı, çıkış oranı, cinsiyetler oranı ile gelişme süreleri belirlenmiştir. Bu parametreler bakımından en iyi sonuçlar; G. lineatum yumurtalarından alınmıştır. Parazitoit, 1-12 ay süre ile depolanan E. ventrale yumurtalarında sadece 3 ay depolananların dışında tüm depolama süerelerinde gelişememiştir. Aynı şekilde 5-12 ay depolanan E. blandum yumurtalarında da parazitoit gelişmemiştir. Diğer bireylerin yumurtalarında ise depolama sürelerine bağlı olarak biyolojik kriterler farklılık göstermiştirSonuç olarak, T. semistriatus’un laboratuvarda üretimi bakımından en uygun Pentatomidae türünün G. lineatum olduğu ortaya konulmuştur.
Ankara, Aksaray, Çankırı, Eskişehir illerindeki hububat alanlarından ve bu alanların çevresindeki yabancı otlardan toplanan 8 Pentatomidae türü (Codophila varia Fabricius, Dolycoris baccarum L.,. Eurydema blandum Horvath, Eurydema oleraceum (L.), Eurydema ornatum L., Eurydema ventrale Kolenati, Graphosoma lineatum L., Graphosoma semipunctatum F.); 16:8 saat aydınlatmalı, 25±1 0C sıcaklık ve %65 ± 5 orantılı neme ayarlı iklim odasında yabancı ot, soya, tütün, yer fıstığı, ayçiçeği ile beslenerek yumurta üretimi yapılmıştır. Sözkonusu Pentatomidae türlerinin günlük yumurtaları -80oC’de 1-12 ay süre ile derin dondurucuda depolanmıştır. Deneme, her bir depolama süresi için 10 tekerrürlü olarak kurulmuş, her yumurta paketinde yaklaşık 14 adet yumurta bulunduğu kabul edilmiştir.
Birer aylık aralıklarla derin dondurucudan alınan Pentatomidae yumurta paketleri, tüplere yerleştirilmiştir. Tüpün içerisine bir günlük olmak üzere birer adet dişi ve birer adet de erkek parazitoit verilmiş, parazitleme yapmaları için iki gün süre ile tutulmuştur. Depolama sürelerine göre Pentatomidae yumurtalarında parazitoidin parazitleme oranı, çıkış oranı, cinsiyetler oranı ile gelişme süreleri belirlenmiştir. Bu parametreler bakımından en iyi sonuçlar; G. lineatum yumurtalarından alınmıştır. Parazitoit, 1-12 ay süre ile depolanan E. ventrale yumurtalarında sadece 3 ay depolananların dışında tüm depolama süerelerinde gelişememiştir. Aynı şekilde 5-12 ay depolanan E. blandum yumurtalarında da parazitoit gelişmemiştir. Diğer bireylerin yumurtalarında ise depolama sürelerine bağlı olarak biyolojik kriterler farklılık göstermiştirSonuç olarak, T. semistriatus’un laboratuvarda üretimi bakımından en uygun Pentatomidae türünün G. lineatum olduğu ortaya konulmuştur.
Tam Metin: PDF