Antalya’da Palmiye kırmızıböceği [Rhynchophorus ferrugineus (Olivier) (Col.:Curculionidae)]’ne karşı “Rhyfer®� feromonun etkililiği ve ergin uçuş aktivitesi
Huriye ZEKİ, Ahmet ÖZKAN
Özet
Bu çalışma ile, Antalya-Merkez’de Miracle Otel’inde 2007 ve 2008 yıllarında hurma ve palmiyelerde zarar yapan Palmiye kırmızıböceği [Rhynchophorus ferrugineus (Olivier) (Col.:Curculionidae)]’ne karşı “Rhyfer®� feromonu+İskandinav tipi tuzak sisteminin survey, populasyon aktivitesi çalışmalarında ve mücadelesinde ergin uçuş aktivitesinin izlenmesinde biyolojik etkililiği ortaya konulmuştur.
Erginlerin doğada aktif olduğu süre boyunca 10’ar adet “Rhyfer®� feromonu (ferrugineol) içeren tuzaklarda ve feromon içermeyen aynı tip tuzaklarda haftalık aralıklarla ergin bireyler cinsiyetlerine göre sayılarak kaydedilmiştir.
Feromonlu tuzaklarda ilk erginler 2007 yılında 13 Nisan ve 2008 yılında ise 7 Mart’ta yakalanmıştır. Bu günlerde günlük minimum sıcaklık 14,3°C üzerinde olmuÅŸtur. Ergin bireyler tuzaklarda en son 30 Kasım 2007 ve 26 Aralık 2008 tarihlerinde yakalanmıştır. Günlük ortalama sıcaklığın 9,5°C üzerinde olduÄŸu günlerde erginlerin tuzaklarda görülmeye devam ettiÄŸi belirlenmiÅŸtir.Â
Ergin çıkışı süresince en yüksek ergin sayısına 2007 yılında 22 Haziran ve 2 Kasım, 2008 yılında ise 27 Haziran ve 7 Kasım tarihinde olmak üzere iki tepe noktasında ulaşılmıştır.
Feromonlu tuzaklarda 2007 yılında toplam 289 adet, 2008 yılında ise 548 adet ergin yakalanmıştır. Feromonu olmayan tuzaklarda ise ergin yakalanmamıştır. “Rhyfer®� feromonun etkinliğinin % 100 olduğu belirlenmiştir.
Feromonlu tuzaklarında cinsiyetler oranının (erkek: dişi) 2007 yılında 1/1.37, 2008 yılında ise 1/2.17 olduğu saptanmıştır.
Bu çalışma sonucunda, “Rhyfer®� feromonu içeren İskandinav tipi tuzak sisteminin, Palmiye kırmızıböceği’nin hem dişi ve hem de erkek erginlerini çekebilen etkili bir feromon+tuzak sistemi olduğu; Palmiyegiller (Palmae/Arecaceae) ile Skaslar (Cycadaceae)’da zararlının varlığını ortaya koyabilmek için survey amaçlı, mücadelesinde ergin uçuş aktivitesinin izlenmesinde ve populasyon aktivitesi çalışmalarında kullanılabileceği ortaya konulmuştur.
Erginlerin doğada aktif olduğu süre boyunca 10’ar adet “Rhyfer®� feromonu (ferrugineol) içeren tuzaklarda ve feromon içermeyen aynı tip tuzaklarda haftalık aralıklarla ergin bireyler cinsiyetlerine göre sayılarak kaydedilmiştir.
Feromonlu tuzaklarda ilk erginler 2007 yılında 13 Nisan ve 2008 yılında ise 7 Mart’ta yakalanmıştır. Bu günlerde günlük minimum sıcaklık 14,3°C üzerinde olmuÅŸtur. Ergin bireyler tuzaklarda en son 30 Kasım 2007 ve 26 Aralık 2008 tarihlerinde yakalanmıştır. Günlük ortalama sıcaklığın 9,5°C üzerinde olduÄŸu günlerde erginlerin tuzaklarda görülmeye devam ettiÄŸi belirlenmiÅŸtir.Â
Ergin çıkışı süresince en yüksek ergin sayısına 2007 yılında 22 Haziran ve 2 Kasım, 2008 yılında ise 27 Haziran ve 7 Kasım tarihinde olmak üzere iki tepe noktasında ulaşılmıştır.
Feromonlu tuzaklarda 2007 yılında toplam 289 adet, 2008 yılında ise 548 adet ergin yakalanmıştır. Feromonu olmayan tuzaklarda ise ergin yakalanmamıştır. “Rhyfer®� feromonun etkinliğinin % 100 olduğu belirlenmiştir.
Feromonlu tuzaklarında cinsiyetler oranının (erkek: dişi) 2007 yılında 1/1.37, 2008 yılında ise 1/2.17 olduğu saptanmıştır.
Bu çalışma sonucunda, “Rhyfer®� feromonu içeren İskandinav tipi tuzak sisteminin, Palmiye kırmızıböceği’nin hem dişi ve hem de erkek erginlerini çekebilen etkili bir feromon+tuzak sistemi olduğu; Palmiyegiller (Palmae/Arecaceae) ile Skaslar (Cycadaceae)’da zararlının varlığını ortaya koyabilmek için survey amaçlı, mücadelesinde ergin uçuş aktivitesinin izlenmesinde ve populasyon aktivitesi çalışmalarında kullanılabileceği ortaya konulmuştur.
Tam Metin: PDF